2009-09-29 10:51:03
“Ялангуяа гэдэг үг яруу найрагт байх ёсгүй” гэж Дамбын Төрбат нэгэнтээ хэлэхэд би дэргэд нь байсан санагдана. Тэгээд “Төрийн шагналтай” энэ “том хүний”, “гарцаагүй үнэн” үгийн хариуд хэдэн зүйлийг хэлмээр санагдлаа. Тухайн үеийн /1980-аад оны яруу найрагчдын бүтээлийг/ яруу найргийг ойшоон үздэггүйнхээ гайд ямар үг “моодонд”орж, ялангуяа ямар шүлэг нийтэд хүрч байсныг би мэдэхгүй л дээ.
Шүлэг яруу найрагт ямар үг байж болох болохгүй талаар маргаан хаа сайгүй өрнөж байж л дээ. Наад зах нь гэхэд л Аристотелийн туурвил зүйд яруу найргийн цэвэр тунгалаг шинжийн тухай өгүүлдэг. Энэ нь уран санаанаас гадна яруу найрагт үг хичнээн чухал болохыг анх түрүүнд дэвшүүлсэн санаа болов уу? Ер нь уран зохиол үгийн урлаг учир үг хамгийн чухал гэдэгтэй хэн ч маргахгүй. Тийм дээ дундад зууны үеийн яруу найрагчид, дахин сэргэлтийн үеийн зохиолчид, эртний Тан, Мин улсын яруу найрагчид романтизм, классицизмын үеийн зохиолч бүтээлчид бүгд л уран зохиолыг нэн тэргүүнд үгийн урлагийнх нь хувьд хүндэтгэн үздэг байжээ. Дантегийн “Тэнгэрлэг туульс”, Шато Руставелигийн “Барсан хэвнэгт баатар”, Ли Байгийн гайхалтай тунгалаг шүлгүүд, Байрон, Шелли, Шиллер...гээд хичнээн ч нэр дурдаж болно л доо. Гэхдээ эдний заримынх нь зохиол бүтээлд, зан чанар амьдралынх нь туршлагаас урган гарсан хачин этгээд хэв маяг бүр анхнаасаа тогтчихсон байсан. Тиймдээ ч чухам романтизмын үеэс дээрх маргаан утга зохиол сонирхогч, бичигчдийн явцуухан хүрээнд дэгдэх болсон байна. Английн Ч.Диккенс тухайн үеийнхээ романы хэлийг шинэчлэгч байсныхаа хувьд “Уран зохиол нь бодлоос улбаалж сэтгэл хөдлөлөөр дамжин цаасанд буудаг” хэмээн тодорхойлж байсан бол зарим хэт реалистууд “Уран зохиол бол баримт” гэх ухааны юм ярьж байлаа.
"Яруу найрагт ямар үг байж болох бас болохгүй вэ?" цааш унших »
"Яруу найрагт ямар үг байж болох бас болохгүй вэ?" цааш унших »
